İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun vaatleri arasında önemli bir yer tutan “İstanbul Yatırım Ajansı” (İYA) projesi hayata geçti. Haliç Kongre Merkezi’nde 17 Şubat günü düzenlenen lansmanla kamuoyuna tanıtılan projeye, yerli ve yabancı yatırımcının ilgisi yoğun oldu.
Projenin açılış konuşmasını yapan İBB Başkanı İmamoğlu, İstanbul’un, tarihinden gelen finans gücünü şu sözlerle anlattı:
“İstanbul, yüzyıllar boyu yabancı yatırımcılara kucak açmayı, onlarla birlikte çalışmayı, karşılıklı kazanmayı, onların çalışabilecekleri hukuku sağlamayı iyi bilen bir şehir oldu. Böylelikle 50’yi aşkın milletin fertlerinden oluşan bu uluslararası kentte yaşayan tüccar ve yatırımcı sınıfı, İstanbul’a ve başkentlik yaptığı dört imparatorluğa tam 17 yüzyıl boyunca katkı sağladı. İstanbul’a yatırım yaptılar ve tarihe adlarını altın harflerle kazıdılar.”
Şeffaf yönetim ilkesiyle hareket eden İYA, yerli ve yabancı yatırımcıları İstanbul’a çekerek, sadece kentin değil, Türkiye’nin de geleceğine yön vermeyi hedefliyor. Peki, İBB Başkanı İmamoğlu’nun, “Geç kalanlar, çok üzülecekler” çağrısında bulunduğu bu proje İstanbul’a neler kazandıracak? Bu sorunun yanıtını ve proje ile ilgili merak edilenleri, İYA CEO’su Nihat Narin’den dinledik.
YATIRIMCILAR YENİ İSTANBUL VİZYONU İLE TANIŞACAK
İstanbul’un yeni dönemde yaşadığı değişim ve dönüşüm, fark yaratan ‘ilklerle’ gerçekleşiyor. Bu heyecanı yaşayan tek kişi Narin ve ekibi değil. İYA, kurulduğu ilk günden itibaren, yerli ve yabancıların toplantı talebinde bulunduğu bir kurum oldu.
Öncelikle, İYA projesinin amacı, yabancı yatırımcı kazandırmak, kentin tanıtımına öncülük etmek, yabancı yatırımcıların işlerini kolaylaştırmak ve sürdürülebilir kalkınmayı gerçekleştirmek.
“YABANCI YATIRIMIN GETİRİSİ İŞ İSE İŞİN DE GETİRİSİ İSTİHDAMDIR.”
İBB’nin önceki yönetim şemasında İYA gibi ‘yatırımcı’ ilişkileri üzerine yanıt arayan bir kurum yoktu. Yatırım Ajansı ile birlikte daha planlı, daha aktif, disiplinli ve ‘pazar’ odaklı bir metot izlenecek. Londra, Berlin, Tokyo, Singapur, Dublin gibi şehirlerde yatırım ajansı örneklerinin bulunduğunu anımsatan CEO Nihat Narin, “Biz, İYA kurgusunu iki fonksiyonda topladık; stratejik varlık yönetimi ve İstanbul’un potansiyel uluslararası yatırımcılara tanıtımı. Amacımız, İstanbul’u iyi tanıtıp, çekim merkezi yapmak. Uluslararası platformlarda, hem Başkan İmamoğlu’nun hem İBB’nin yeni vizyonunu tanıtmak istiyoruz” dedi.
“ODAĞIMIZI İYİ BELİRLEMELİYİZ”
Katılımcı, paylaşımcı ve şeffaf değerler üzerine kurulu bir yapı olan İYA’nın, kente, sadece parasal değil, beraberinde sosyal değeri de katması amaçlanıyor.
Bu değerlerin ilk pratiğini, düzenlediği, “Paydaş İstişare Çalıştayı”nda test eden İYA, katılımcılar için zengin bir düşünce ortamı hazırladı. Teknoloji, bilişim, finans, üniversite, STK ve diplomatik misyon temsilcileri için kurulan 17 farklı masada, “İYA hangi kurumlarla ortak hareket etmeli”, “Katma değerini nasıl artırabilir”, “Çalışma kapsamı ve İBB’nin projelerine yönelik katkıları neler olabilir” gibi sorulara ilişkin cevaplar arayarak İstanbul’un, yatırım ekosistemi tartışıldı.
Çıkan fikirler, kamuoyu ile sonradan paylaşılmak üzere bilgi havuzuna alındı.
“Doyma noktasında olan bir sektöre odaklanılması, faydalı bir sonuç getirmez” diyen Narin, Başkan İmamoğlu ve İBB’nin 5 yıllık iş planına uygun şekilde hareket edeceklerini vurguladı. Narin, bu 5 yıl içerisindeki odaklanacakları yatırım alanlarını da şöyle sıraladı: Metro, deniz ulaşımı, otopark, geri dönüşüm, ortak haberleşme alt yapısı, teknoloji kenti ve İstanbul kart.
Yatırım alanlarını hiçbir zaman daraltmadıklarının altını çizen Narin daha önce duyulmamış; ancak İstanbul için faydalı olabilecek yatırım alanlarında, iş birliklerine açık olduklarını şu örnekle anlattı:
“Singapur’da, bizim hiç bilmediğimiz bir alanda, girişimi başarılı olmuş kişileri getirip, ilgili birimlerle iletişimini sağlayacağız. Ama bu alanların, İstanbul’un taşıyabilecek olmasına çok dikkat edeceğiz.”
“İstanbul, potansiyeli ile ‘dünya başkenti’ sıfatını almayı hak ediyor.”
GENÇLER İÇİN İDEAL ORTAM
İstanbul Yatırım Ajansı, sadece sermaye sahibi yatırımcıları ilgilendirmiyor. Kurum, aynı zamanda, gençler içinde büyük bir fırsat. İYA, özellikle startup’lara uzun vadede olanaklar sağlayarak, projelerini hayata geçirmek isteyen ve hayalleri olan gençler için uygun, zeminler bulacak.
Eğitim konusunda da öğrenciler için teşvik edici projelerinin olduğunu müjdeleyen Narin, İstanbul’a hiç gelmemiş yabancı gençleri, ‘öğrenci değişim programları’ ile kentle tanıştırıp, burayı onlar için cazibe merkezi haline getireceklerini söyledi.
İSTANBUL DAHA GÜZEL BIR ŞEHIR OLACAK
İYA lansmanına davetli olarak katılan, London & Partners’ın CEO’su Laura Citron, İstanbul Bülteni’ne yaptığı açıklamalarda, “Umut ediyorum ki İYA, yatırımcılara pozitif, uygun İstanbul vizyonu sunacak. Böylece, kazan kazan ortamı sağlanacak ve burada yaşayanlar için İstanbul daha güzel bir şehir olacak” dedi. London & Partners’ın kurulduğu yıldan (2011) beri Londra ekonomisine 2 milyar pound’la birlikte binlerce iş imkânı kazandırdığı bilgisini paylaşan Citron, “Başkan İmamoğlu’nun dediği gibi, İstanbul’un öncelikli yatırım odağı, ulaşım ve geri dönüşüm gibi altyapı yatırımları olmalı” görüşünü belirtti.
YATIRIMCILAR ÖNGÖRÜLEBİLİR ORTAM İSTİYOR
Bugün, gelişmekte olan ülkelere yapılan doğrudan yatırımda Türkiye’nin payı, sadece yüzde 1,8. Tek başına İstanbul’un, bu tabloyu değiştirmeye yetecek gücü ve deneyimi var. Çünkü, İstanbul, yüzde 30 pay ile ülke ekonomisinin adeta dinamosu.
Avrupa’nın en genç şehri, en çok ziyaret edilen 3’üncü destinasyonu, Gayri Safi Milli Hasıla açısından dünyanın en büyük 18’inci, şehri İstanbul, bu özellikleriyle ‘dünya başkenti’ sıfatını almayı hak ediyor. Ancak, kentin bu potansiyelini ortaya çıkarması için bazı değerlerin tesisi gerekiyor…
İYA, İstanbul’da yerel demokrasi modeli inşa edilmesi yolunda da önemli bir rol oynuyor. Demokratik kurallar ve kurumların gelişimi ve Türkiye’nin kıtalar arası ilişkileri açısından bu proje örnek bir model olabilme özelliğini taşıyor.
“Yatırımcı uzun vadeli gelir, uzun vadeli kalır. Bir yatırımcı istikrarlı politik, hukuk sistemi, yetkin insan kaynağı ve altyapı ister” sözleriyle, her yatırımcının bir ülkeden ‘öngörülebilir’ olmasını beklediğini belirten Narin, yabancıların en önemli motivasyon nedenini, “ülkenin genç nüfusu ve en fazla tüketime ihtiyaç olan coğrafyada olması” diye açıkladı.
İYA’nın CEO’su, “İstanbul hayali” sorumuzu ise şu sözlerle yanıtladı:
“Başarılı yapısal reformların, sürdürülebilir kalkınmanın, kentlinin refahına olumlu yansıdığı bir İstanbul hayal ediyorum.”
3 SORUDA İYA NEDİR?
İYA kâr amacı güden bir kuruluş mu? Hayır, İYA kâr amacı gütmeyen bir organizasyon. İYA, para kazanmak amacıyla kurulmadı. Amacı, talepler ve ihtiyaçlar için doğru kaynağı buluşturmak. Örneğin; yurt dışından bir girişimci, ‘akıllı şehir’ konusunda yatırım yapmak istiyor; ama izleyeceği yolu bilmiyorsa, İYA’nın kapısını çalabilir. İYA sadece yabancı yatırımcılara mı hizmet verecek? Hayır, İYA, yerli ve yabancı yatırımcıların çalacağı bir kapı. İYA, sadece İBB ile ilgili projelerle mi ilgileniyor? Hayır, İYA, özel sektör dahil İstanbul’un bütün paydaşları ile küresel sermaye arasında köprü görevi görüyor. Ajans, İstanbul’un, ekonomik açıdan varlıklı, istihdamın arttığı ve hak ettiği cazibe merkezi bir kent haline getirilmesine katkıda bulunmayı hedefliyor.
İstanbul Bülteni Mart 2020
